Fort Jasińskiego zwany dawniej Fortem Śliwickiego

- Ponieważ nie mógł on liczyć na wsparcie ogniowe z Cytadeli, wyposażony został w dwie potężne ceglane działobitnie - pisze Szymon Patoka.

Fot. Hubert Śmietanka Fort Jasińskiego

Nazywany był także szańcem lub przyczółkiem przed mostowym, ponieważ wzniesiono go by zabezpieczyć połączenie Cytadeli z prawym brzegiem Wisły. Był to fort ziemno-ceglany o narysie lunety. Kształtem swoim przypominał trójkąt przedzielony fosą na dwie części. Ponieważ nie mógł on liczyć na wsparcie ogniowe z Cytadeli, wyposażony został w dwie potężne ceglane działobitnie. Umocnienie otaczał rów forteczny z murowaną przeciwskarpą, wypełniony wodą.

Fort Śliwickiego otrzymał swe imię na cześć jednego z oficerów generalnego sztabu rosyjskiego, dowódcy grupy saperów, kapitana Śliwickiego. Zasłużył się on podczas szturmu Rosjan na Warszawę w sierpniu1831 roku, kiedy to został mocno poparzony podczas próby podpalenia mostu łyżwowego na Wiśle, w wyniku czego wkrótce zmarł. Po wybudowaniu fortu na Pradze w listopadzie 1835 roku jego szczątki pochowano na dziedzińcu fortu. Postawiono mu żeliwny obelisk z neogotyckim wieżowym zwięczeniem, który przetrwał do czasów międzywojennych.

Fort Śliwickiego powstał w latach 1835-1836 wg projektu ppłka Zadlica na niezabudowanym terenie wsi Golendzinów, najwcześniej ze wszystkich fortów otaczających Cytadelę. Umocnienie to było wielokrotnie przebudowywane, skrajne daty prac budowlanych: 1838-50 oraz 1891-1914. Pod esplanadę fortu zburzono zabudowę znajdującą się na terenie dzisiejszego ogrodu zoologicznego, Parku Praskiego i osiedla Praga II. Wysiedlono wówczas ok.12-15 tysięcy mieszkańców Pragi i Golendzinowa. Do roku 1871, kiedy to wybudowano stalowy most kolejowy, fort był połączony z Cytadelą mostem łyżwowym z 1828 roku.