Kolejni Warszawianie Sprawiedliwi Wśród Narodów Świata

t.w., 2010-06-16 13:58

Osiemnastu Polaków zostało odznaczonych tytułem Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata.

Jerozolimski Instytut Yad Vashem, który odznacza ludzi niosącym pomoc Żydom w czasie II wojny światowej, nadał dotychczas prawie 24 tysiące tytułów ludziom z 28 państw (ponad 6 tysięcy to Polacy). Wielu z nich to mieszkańcy Warszawy. Tak było również podczas poniedziałkowej uroczystości (14 czerwca).

Powiązane

Według brytyjskiego historyka Gunnara S. Paulssona autora książki „Utajone Miasto. Żydzi po aryjskiej stronie Warszawy (1940-1945)” w wojennej Warszawie poza gettem ukrywało się około 28 tys. Żydów. Pomagało im w tym od 70 do 90 tysięcy Warszawianów. Czy oni również zostaną odznaczeni, czy ich odwaga i poświecenie nie zostaną zapomniane, tak dla mieszkańców naszego miasta jak i dla świata?

Wśród setek dotychczas odznaczonych są tak znani Warszawianie jak Irena Sendlerowa, Jarosław Iwaszkiewicz i mniej rozpoznawalni jak Józef Banek i Jan Żabiński wraz z żonami. Tym razem w annały ludzi honoru zostali wpisani między innymi Stanisław Dudek wraz z żoną, którzy ukrywali Żydów w swoich mieszkaniach.

Pamiętajmy, iż groziło to śmiercią nie tylko pomagającym ale również ich bliskim. Ukrywanie Żydów w Warszawie oparte było na systemie polegającym na ciągłych zamianach mieszkań, czy zbieraniu środków na ich utrzymanie, bowiem organizacje typu Żegota powstały relatywnie późno.

Kolejnym odznaczonym mieszkańcem stolicy został x. Marceli Godlewski proboszcz śródmiejskiej parafii Wszystkich Świętych, który przemycał do getta żywność, pomagał Żydom w ucieczce i znajdował dla nich schronienie po aryjskiej stronie.W kontekście dostarczania do getta żywności (oficjalne zaopatrzenie zaspokajało ledwie 10% potrzeb) Wiesław Wiernicki twierdzi, iż z okien 6 linii tramwajowych przejeżdżających przez teren getta, cały czas wyrzucane były przez Polaków paczki z żywnością.

Inny duchowny x. Adam Skałbania w szkole pod Piasecznem, ukrywał żydowskich chłopców. Kolejny odznaczony to Stanisław Bończa-Tomaszewski, pomagał on Żydom w ucieczkach z warszawskiego getta oraz dostarczał im fałszywych dokumentów. Pani Jadwiga Luśniak w żoliborskim internacie ukrywała żydowskie dzieci.

To iż Polacy, będący mieszkańcami Warszawy są najliczniej reprezentowani w gronie Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata powinno napawać nas dumą. Zadaje to kłam twierdzeniom o istnieniu jakoby „wrodzonego” antysemityzmu Polaków. Na razie bez odpowiedzi pozostaje pytanie, co z pamięcią o tych stu tysiącach mieszkańców Warszawy którzy bezinteresownie ratowali swoich żydowskich sąsiadów.