– Kampania wyborcza spowodowała, że wreszcie stało się to, o co od dawna zabiegaliśmy. Popieramy pomysł dotyczący zakazu zwrotu nieruchomości z lokatorami. Prezydent Trzaskowski już ponad dwa lata temu złożył projekt, który tego dotyczył. Nie wprowadzono jednak tego rozwiązania – mówi wiceprezydent Paweł Rabiej.
Warszawa od 2016 r. nie zwraca budynków z lokatorami, choć byli właściciele takich budynków domagają się zwrotu – lub odmowy i odszkodowania. Zmienić może to tylko jednoznaczne prawo, które wykluczy zwrot nieruchomości z lokatorami i rozwiąże kompleksowo kwestie zwrotów i odszkodowań. Warto przypomnieć, że duża ustawa reprywatyzacyjna obiecywana przez rządzących od 2017 r., pozostała jedynie niezrealizowanym pomysłem. Czas pokaże czy będzie tak także w tym przypadku – proponowanej nowelizacji w ustawie o gospodarce nieruchomościami.
Urząd m.st. Warszawa jest za tym, by lokatorzy, którzy nie otrzymali pomocy po zreprywatyzowaniu kamienic, uzyskali odszkodowania. Powinny być one wypłacone na podstawie jasnych przepisów prawa. Zapisy Ustawy o Komisji Weryfikacyjnej, na podstawie której wypłaca się odszkodowania, budziły poważne kontrowersje prawne. Główna wada – orzeczenia o odszkodowaniach dla lokatorów są kolejnym etapem po decyzjach komisji dotyczących nieruchomości. Zatem w sytuacji, gdy Sąd Administracyjny uchyla decyzje Komisji, wówczas orzeczenia odszkodowawcze tracą podstawy prawne. W większości rozpoznawanych przez WSA spraw sąd stwierdził naruszenie prawa w decyzjach komisji i uchylił 26 decyzji, a w 10 orzekł ich nieważność z powodu rażącego naruszenia prawa.
Ponadto było jeszcze kilka przesłanek, które zgodnie z zapisami ustawy o Komisji Weryfikacyjnej powinna zbadać Komisja, a tego nie robiła. Zdając sobie z tego sprawę, prawnicy ratusza wybrali ścieżkę wnoszenia sprzeciwu od tych decyzji. W takiej sytuacji sprawę rozpoznaje sąd cywilny i to on ustala czy odszkodowanie się należy i w jakiej wysokości. Wszystkie zaskarżone przez miasto sprawy rozpatrują sądy cywilne. Proponowane teraz zmiany w ustawie o komisji jednoznacznie dowodzą, że poprzednie zapisy były wadliwe i prezydent Rafał Trzaskowski nie mógł wypłacać odszkodowań na jej podstawie.
– W marcu 2019 r. przedstawiłem Komisji, Sejmowi i rządowi bardzo precyzyjny sposób, jak doprowadzić do wypłaty odszkodowań: poprawienie ustawy o Komisji, uchwalenie nowej ustawy tylko o odszkodowaniach lub nowelizacja ustawy o Komisji – dodaje Paweł Rabiej, wiceprezydent m.st. Warszawy. – Ani Komisja, ani rząd, ani PiS jako sejmowa większość nie zrobili nic w tej sprawie. Aż do wyborów prezydenckich. Mam nadzieję, że nie jest to tylko kolejny trik na czas kampanii.
Każde przygotowane starannie i zgodnie z prawem rozwiązanie, regulujące kwestie zakazu zwrotu kamienic z lokatorami i wypłaty odszkodowań lokatorom ze zwracanych kamienic, jest przyjmowane przez miasto z aprobatą. Istotne są jednak szczegóły, by uniknąć chaosu prawnego.